Menu

กระดอม

ชื่อเครื่องยา

กระดอม

ชื่ออื่นๆของเครื่องยา

ลูกกระดอม

ได้จาก

ผลอ่อนกระดอม

ชื่อพืชที่ให้เครื่องยา

กระดอม

ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)

ขี้กาดง ขี้กาน้อย(สระบุรี) ขี้กาเหลี่ยม (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ขี้กาลาย (นครราชสีมา) ผักแคบป่า (น่าน) มะนอยจา (ภาคเหนือ) มะนอยหก มะนอยหกฟ้า (แม่ฮ่องสอน) ผักขาว (เชียงใหม่) ดอม (นครศรีธรรมราช)

ชื่อวิทยาศาสตร์

Gymnopetalum chinensis (Lour.) Merr.

ชื่อพ้อง

Gymnopetalum cochinchinense

ชื่อวงศ์

Cucurbitaceae

ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:
           ผลอ่อนแห้งสีน้ำตาล มีลักษณะภายนอกเป็นผลรูปคล้ายกระสวยหรือรูปรี แหลมหัวท้าย ยาวประมาณ 6 มิลลิเมตร เส้นรอบวง 5-7 เซนติเมตร ผิวสาก มีสัน 10 สัน มีเนื้อสีน้ำตาล เมล็ดรูปรี ยาวประมาณ 6 มิลลิเมตร มีจำนวนมาก เป็นริ้ว ๆ สีน้ำตาลไหม้ มีกลิ่นฉุน

 

เครื่องยา ลูกกระดอม

 

เครื่องยา ลูกกระดอม

 

ลักษณะทางกายภาพและเคมีที่ดี:
           ปริมาณความชื้นไม่เกิน 10%  ปริมาณเถ้ารวมไม่เกิน 10%  ปริมาณเถ้าที่ไม่ละลายในกรดไม่เกิน 1% และปริมาณสารสกัดเฮกเซน แอลกอฮอล์ และน้ำ ประมาณ 8, 7 และ 26% w/w  ตามลำดับ

สรรพคุณ:       
           ตำรายาไทย: น้ำต้ม เมล็ด รับประมานเป็นยาลดไข้ แก้พิษสำแลง เป็นยาถอนพิษจากการกินผลไม้ที่เป็นพิษบางชนิด ถอนพิษจากพืชพิษ ขับน้ำลาย ช่วยย่อยอาหาร ขับน้ำดี บำรุงธาตุ รักษาโรคในการแท้งลูก  ผล บำรุงน้ำดี ผลอ่อน รสขม บำรุงน้ำดี แก้ดีแห้ง ดีฝ่อ คลั่งเพ้อ คุ้มดีคุ้มร้าย เจริญอาหาร แก้สะอึก ดับพิษโลหิต บำรุงมดลูก แก้ไข้ รักษามดลูกหลังการแท้ง หรือการคลอดบุตร แก้มดลูกอักเสบ ถอนพิษผิดสำแดง ต้มน้ำดื่ม บำรุงโลหิต ทั้งห้าส่วน (ราก ลำต้น ใบ ดอก ผล)บำรุงธาตุ เจริญอาหาร ถอนพิษผิดสำแดง แก้ไข้กลับไข้ซ้ำ รักษามดลูกหลังจากการคลอดบุตร เจริญอาหาร บำรุงน้ำดี บำรุงน้ำนม แก้ไข้ แก้ไข้จับสั่น ดับพิษร้อน
           ตำรายาพื้นบ้านอีสาน: ใช้ ผล ต้มน้ำดื่ม บำรุงโลหิต เป็นส่วนประกอบในตำรับยาหอมนวโกฐ, ยาหอมอินทจักร์ และตำรับยาแก้ไข้จันทน์ลีลา

ข้อควรระวัง:
           ผลอ่อนกินได้ ผลแก่และผลสุกมีพิษห้ามรับประทาน


รูปแบบและขนาดวิธีใช้ยา:
           แก้ไข้ ใช้ผลแห้งครั้งละ 15-16 ผล หรือหนักประมาณ 10 กรัม ต้มกับน้ำพอประมาณ เคี่ยวให้เหลือ 1 ใน 3 เอาน้ำดื่ม ก่อนอาหารเช้า และเย็น หรือเวลามีอาการ

องค์ประกอบทางเคมี:
           สารขม: cucurbitane monodesmodidic diglyceride
           สารกลุ่มอื่นๆ: neolignan, nucleic acids, terpenoids, cerebroside, fatty acids และสารกลุ่ม phenolic

การศึกษาทางเภสัชวิทยา:
           ยับยั้งการจับตัวของเกล็ดเลือด ทำให้กล้ามเนื้อเรียบหดตัว

การศึกษาทางพิษวิทยา:
           เมื่อฉีดเข้าใต้ผิวหนัง หรือป้อนสารสกัดผลแห้งด้วยแอลกอฮอล์:น้ำ (1:1) ในขนาด 10 กรัม/กิโลกรัม แก่หนูถีบจักร ไม่พบพิษ



ข้อมูลอ้างอิงจาก : ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภชัยศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

บทความสมุนไพร

บทความสมุนไพรที่มีข้อมูลเกี่ยวข้องกับ กระดอม

...

Other Related กระดอม

ข้อมูล กระดอม จากสารานุกรมวิกิพีเดีย


กระดอม การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ อาณาจักร: Plantae หมวด: Angiosperms ชั้น: Eudicots ชั้นย่อย: Rosids อันดับ: Cucurbitales วงศ์: Cucurbitaceae วงศ์ย่อย: Cucurbitoideae เผ่า: Trichosantheae เผ่าย่อย: Trichosanthinae สกุล: Gymnopetalum สปีชีส์: G.  chinensis ชื่อทวินาม Gymnopetalum chinensis ชื่อพ้อง Gymnopetalum cochinchinense (Lour.) Kurz กระดอม (ชื่อวิทยาศาสตร์: Gymnopetalum chinensis (Lour.) Merr. หรือ Gymnopetalum cochinchinense (Lour.) Kurz) เป็นพืชชนิดหนึ่งในสกุล Gymnopetalum ซึ่งจัดอยู่ในวงศ์แตง (Cucurbitaceae) มีลักษณะเป็นไม้เลื้อย กระดอมสามารถนำมาใช้เป็นสมุนไพรอันปรากฏในตำรับตำรายาโบราณของไทย โดยเฉพาะส่วนของเมล็ด ต้นกระดอมขึ้นอยู่ทั่วไปตามที่รกร้าง มีถิ่นกระจายพันธุ์ในแถบประเทศอินเดีย ศรีลังกา พม่า ภูมิภาคอินโดจีน และมาเลเซีย ส่วนในประเทศไทยพบได้ทั่วทุกภาค[1][2] ลักษณะ [ แก้ ] ส่วนต่าง ๆ ของต้นกระดอมมีลักษณะดังต่อไปนี้[1] ลำต้น เป็นไม้เถา ลำต้นเป็นร่อง มีมือเกาะ (tendril) ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ มีรูปร่างต่าง ๆ กัน ตั้งแต่รูปไตจนถึงรูปสามเหลี่ยม ห้าเหลี่ยม หรือเป็นแฉก กว้าง 3–10 ซม. ยาว 4–10 ซม. โคนเว้าลึกเป็นรูปหัวใจ โคนใบเว้าลึกเป็นรูปหัวใจ สากคายทั้งด้านบน และด้านล่าง ดอก ดอกแยกเพศ อยู่บนต้นเดียวกัน ใบประดับยาว 1.5–2 ซม. ขอบจักเป็นแฉกลึกแหลม ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อ ก้านช่อยาว 7–15 ซม. กลีบเลี้ยงติดกันเป็นหลอดยาว ปลายแยกเป็นแฉกรูปใบหอก 5 แฉก มีขนเป็นมันเลื่อม กลีบดอก 5 กลีบ สีขาว โคนติดกันเล็กน้อย เกสรผู้ 3 อัน ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ กลีบเลี้ยง และกลีบดอกมีลักษณะเหมือนดอกเพศผู้ รังไข่มีช่อเดียว ยอดเกสรเพศเมียแยกเป็น 3 แฉก ผล เมื่อสุกสีแดงอมส้ม รูปไข่แกมรูปขอบขนาน ลักษณะคล้ายกระสวยหรือรูปรีแหลมหัวท้าย ยาว 4–5 ซม. ผิวสาก มีสัน 10 สัน เนื้อสีเขียว ผลอ่อนแห้งแล้วเป็นสีน้ำตาล ผลอ่อนกินได้ ผลแก่และผลสุกมีพิษห้ามรับประทาน เมล็ด เป็นรูปรี กว้างประมาณ 3 มม. กว้างประมาณ 3 มม. ยาวประมาณ 6 มม. มีจำนวนมาก สรรพคุณทางยา [ แก้ ] กระดอมเป็นพืชสมุนไพร ตำรายาไทยใช้น้ำต้ม เมล็ด รับประทานเป็นยาลดไข้ แก้พิษสำแลง เป็นยาถอนพิษจากการกินผลไม้ที่เป็นพิษบางชนิด ขับน้ำลาย ช่วยย่อยอาหาร ขับน้ำดี บำรุงธาตุ ผล บำรุงน้ำดี ผลอ่อน รสขม บำรุงน้ำดี แก้ดีแห้ง ดีฝ่อ คลั่งเพ้อ เจริญอาหาร แก้สะอึก ดับพิษโลหิต บำรุงมดลูก แก้ไข้ รักษามดลูกหลังการแท้ง หรือการคลอดบุตร แก้มดลูกอักเสบ ถอนพิษผิดสำแดง ต้มน้ำดื่ม บำรุงโลหิต ทั้งห้าส่วน บำรุงธาตุ เจริญอาหาร ถอนพิษผิดสำแดง รักษามดลูกหลังจากการคลอดบุตร เจริญอาหาร บำรุงน้ำดี บำรุงน้ำนม แก้ไข้ แก้ไข้จับสั่น ดับพิษร้อน เป็นส่วนประกอบของตำรับยาหอมนวโกฐ ยาหอมอินทจักร์ และตำรับยาแก้ไข้จันทน์ลีลา[2] ชื่อท้องถิ่น [ แก้ ] กระดอมมีชื่อเรียกแตกต่างกันไปตามพื้นที่[2] ได้แก่ ขี้กาดง, ขี้กาน้อย (สระบุรี) ขี้กาเหลี่ยม (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ขี้กาลาย (นครราชสีมา) ผักแคบป่า (น่าน) มะนอยจา,มะนอยออมแอม (ภาคเหนือ) มะนอยหก, มะนอยหกฟ้า (แม่ฮ่องสอน) ผักขาว (เชียงใหม่) ดอม (นครศรีธรรมราช) อ้างอิง [ แก้ ] ↑ 1.0 1.1 ราชบัณฑิตยสถาน. 2538. อนุกรมวิธานพืช อักษร ก. กรุงเทพมหานคร: เพื่อนพิมพ์. ↑ 2.0 2.1 2.2 กระดอม ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=กระดอม&oldid=11041414"
.

สมุนไพรอื่นๆ

137

สิรินธรวัลลี
สิรินธรวัลลี ชื่อเครื่องยาสิรินธรวัลลี ชื่ออื่นๆของเครื่องยาสามสิบสองประดง ได้จากเถา เนื้อไม้ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาสามสิบสองประดง ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)สิรินธรวัลลี ชื่อวิทยาศาสตร์Bauhinia sirindhorniae (K.Larsen & S.S.Larsen) ชื่อพ้องPhanera sirindhorniae ชื่อวงศ์Leguminosae-Caesalpinioideae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ไม้เถา ยาวได้ถึง 10-20 เมตร กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาลแดง เถาแก่...

170

สวาด
สวาด ชื่อเครื่องยาสวาด ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากใบ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาสวาด ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ป่าขี้แฮด หวาด ชื่อวิทยาศาสตร์Caesalpinia bonduc (L.) Roxb. ชื่อพ้องBonduc minus Medik., Caesalpinia bonducella (L.) Fleming, Caesalpinia crista Thunb., Caesalpinia cristata Prowazek, Caesalpinia grisebachiana Kuntze., Caesalpinia sogerensis Baker f., Guilandina bonduc Griseb., Guilandina bonducella L., Guilandina gemina ชื่อวงศ์Caesalpiniaceae ...

178

กุ่มน้ำ
กุ่มน้ำ ชื่อเครื่องยากุ่มน้ำ ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเปลือกต้น ชื่อพืชที่ให้เครื่องยากุ่มน้ำ ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)กุ่ม (เลย) อำเภอ (สุพรรณบุรี) ผักกุ่ม ก่าม (ตะวันออกเฉียงเหนือ) ชื่อวิทยาศาสตร์Crateva religiosa G.Forst. ชื่อพ้องCrateva brownii Korth. ex Miq., Crateva hansemannii K.Schum., Crateva macrocarpa Kurz, Crateva magna (Lour.) DC., Crateva membranifolia Miq. , Crateva speciosa ชื่อวงศ์Capparaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา: ...

163

สมุลแว้ง
สมุลแว้ง ชื่อเครื่องยาสมุลแว้ง ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเปลือกต้น ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาสมุลแว้ง ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)เชียกใหญ่ เฉียด ฝนแสนห่า พะแว มหาปราบ โมงหอม อบเชย ขนุนมะแว้ง จวงดง แสงแวง ระแวง มหาปราบตัวผู้ ชื่อวิทยาศาสตร์Cinnamomum bejolghota (Buch.-Ham.) Sweet ชื่อพ้องCinnamomum bazania (Buch.-Ham.) Nees, Cinnamomum obtusifolium (Roxb.) Nees, Cinnamomum sikkimense Lukman., Cinnamomum van-houttei Lukman., Laurus bejolghota Buch.-Ham., Laurus obtu...

23

กำลังเสือโคร่ง
กำลังเสือโคร่ง ชื่อเครื่องยากำลังเสือโคร่ง ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากลำต้น เนื้อไม้ แก่น ชื่อพืชที่ให้เครื่องยา ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ขวากไก่ หนามเข็ม (ชัยภูมิ) ขอเบ็ด (หนองคาย) ขี้แรด (ปราจีนบุรี) เขี้ยวงู (ชุมพร) ตึ่ง เครือดำตัวแม่ (ลำปาง)เบน เบนขอ (ตะวันออกเฉียงเหนือ) เล็บครุฑ (จันทบุรี) เล็บรอก (พัทลุง) หมากตาไก้ (เลย) ชื่อวิทยาศาสตร์Strychnos axillaris Colebr. ชื่อพ้องStrychnos chloropetala A.W. Hill., Strychnos plumosa ชื่อวงศ์Strychnaceae (Logana...

200

ทับทิม
ทับทิม ชื่อเครื่องยาทับทิม ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากใบ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาทับทิม ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)มะเก๊า มะก่องแก้ว หมากจัง (เหนือ) พิลาขาว (น่าน) พิลา (หนองคาย) ชื่อวิทยาศาสตร์Punica granatum L. ชื่อพ้องPunica nana ชื่อวงศ์Lythraceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:           ใบเป็นใบเดี่ยว รูปขอบขนานแกมรูปหอกกลับ ปลายแหลม ยาว 2-9 เซนติเมตร กว้าง 1-2 เซนติเมตร โคนใบสอบ ส่วนที่ค่อนไปทาง...

113

ย่านางแดง
ย่านางแดง ชื่อเครื่องยาย่านางแดง ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเถา ราก ใบ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาย่านางแดง ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)สยาน (ตาก ลำปาง) หญ้านางแดง (ตะวันออกเฉียงเหนือ) เครือขยัน (เหนือ) เถาขยัน ชื่อวิทยาศาสตร์Bauhinia strychnifolia Craib. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Leguminosae (Fabaceae)-Caesalpinioideae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ไม้เถาเนื้อแข็ง เถาขนาดกลางๆมักแบนมีร่องตรงกลาง ผิว...

90

พริกไทยดำ
พริกไทยดำ ชื่อเครื่องยาพริกไทยดำ ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากผลแห้งแก่จัดแต่ยังไม่สุกทั้งเปลือก ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาพริกไทย ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)พริกน้อย ชื่อวิทยาศาสตร์Piper nigrum L. ชื่อพ้อง- ชื่อวงศ์Piperaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ผลรูปกลม ผลแห้งมีผิวสีดำ ผิวนอกหยาบ มีรอยย่น ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางราว 4-6 มม. เปลือกนอกสีน้ำตาลเข้มออกดำ มีรอยย่นคล้ายร่างแห ที่ขั้วมีรอยก้...

95

เพชรสังฆาต
เพชรสังฆาต ชื่อเครื่องยาเพชรสังฆาต ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากลำต้น (เถา) ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเพชรสังฆาต ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)สันชะฆาต ขันข้อ(ราชบุรี) สามร้อยต่อ (ประจวบคีรีขันธ์) สันชะควด ชื่อวิทยาศาสตร์Cissus quadrangularis L. ชื่อพ้องCissus bifida Schumach. & Thonn., C. edulis Dalzell, C. quadrangula L., C. succulenta (Galpin) Burtt-Davy, C. tetragona Harv., C. tetraptera Hook.f., C. triandra Schumach. & Thonn., Vitis quadrangularis (L.) Wall. ex Wight...

โด่งดังมากในอินเดียและไทย ของดีข้างทางเจอแล้วอย่าถอนทิ้ง ลูกกระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้บำรุงร่างกาย

โด่งดังมากในอินเดียและไทย ของดีข้างทางเจอแล้วอย่าถอนทิ้ง ลูกกระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้บำรุงร่างกาย

โด่งดังมากในอินเดียและไทย ของดีข้างทางเจอแล้วอย่าถอนทิ้ง ลูกกระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้บำรุงร่างกาย

View
กระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้ บำรุงน้ำดี ช่วยย่อยและเจริญอาหาร

กระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้ บำรุงน้ำดี ช่วยย่อยและเจริญอาหาร

กระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้ บำรุงน้ำดี ช่วยย่อยและเจริญอาหาร

View
กระดอม ขี้กาเหลี่ยม สมุนไพรช่วยกระชับช่วยบำรุงมดลูก

กระดอม ขี้กาเหลี่ยม สมุนไพรช่วยกระชับช่วยบำรุงมดลูก

กระดอม ขี้กาเหลี่ยม สมุนไพรช่วยกระชับช่วยบำรุงมดลูก

View
วิถีการหาเก็บพืชสมุนไพรเรียกว่า"ลูกกระดอม" นำมาทำเมนูแกง"ลูกกระดอม" ของชาวบ้าน จ.ตราด

วิถีการหาเก็บพืชสมุนไพรเรียกว่า"ลูกกระดอม" นำมาทำเมนูแกง"ลูกกระดอม" ของชาวบ้าน จ.ตราด

วิถีการหาเก็บพืชสมุนไพรเรียกว่า"ลูกกระดอม" นำมาทำเมนูแกง"ลูกกระดอม" ของชาวบ้าน จ.ตราด

View
อาม่าปลูกกระดอมไว้ทำอะไร ทำไมต้องปลูกเอง ?? EP.1 อาม่าวัยใส หัวใจสีเขียว

อาม่าปลูกกระดอมไว้ทำอะไร ทำไมต้องปลูกเอง ?? EP.1 อาม่าวัยใส หัวใจสีเขียว

อาม่าปลูกกระดอมไว้ทำอะไร ทำไมต้องปลูกเอง ?? EP.1 อาม่าวัยใส หัวใจสีเขียว

View
ภัตตาคารบ้านทุ่ง  : กระดอม (24 ต.ค. 58)

ภัตตาคารบ้านทุ่ง : กระดอม (24 ต.ค. 58)

ภัตตาคารบ้านทุ่ง : กระดอม (24 ต.ค. 58)

View
#รู้เรื่องเมืองตราด ลูกกระดอม ผักชื่อแปลกแต่มีประโยชน์

#รู้เรื่องเมืองตราด ลูกกระดอม ผักชื่อแปลกแต่มีประโยชน์

#รู้เรื่องเมืองตราด ลูกกระดอม ผักชื่อแปลกแต่มีประโยชน์

View
ขึ้นอันดับ1สมุนไพรเงินล้าน ทั่วโลกแห่ซื้อคนก็แห่เก็บมาขาย สรรพคุณเป็นยาให้เจริญอาหาร

ขึ้นอันดับ1สมุนไพรเงินล้าน ทั่วโลกแห่ซื้อคนก็แห่เก็บมาขาย สรรพคุณเป็นยาให้เจริญอาหาร

ขึ้นอันดับ1สมุนไพรเงินล้าน ทั่วโลกแห่ซื้อคนก็แห่เก็บมาขาย สรรพคุณเป็นยาให้เจริญอาหาร

View
กระเทืยมเถา สมุนไพรหาญาก

กระเทืยมเถา สมุนไพรหาญาก

กระเทืยมเถา สมุนไพรหาญาก

View
มะก่องข้าว..สมุนไพรแก้สารพัดโรค

มะก่องข้าว..สมุนไพรแก้สารพัดโรค

มะก่องข้าว..สมุนไพรแก้สารพัดโรค

View