Menu

กระดอม

ชื่อเครื่องยา

กระดอม

ชื่ออื่นๆของเครื่องยา

ลูกกระดอม

ได้จาก

ผลอ่อนกระดอม

ชื่อพืชที่ให้เครื่องยา

กระดอม

ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)

ขี้กาดง ขี้กาน้อย(สระบุรี) ขี้กาเหลี่ยม (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ขี้กาลาย (นครราชสีมา) ผักแคบป่า (น่าน) มะนอยจา (ภาคเหนือ) มะนอยหก มะนอยหกฟ้า (แม่ฮ่องสอน) ผักขาว (เชียงใหม่) ดอม (นครศรีธรรมราช)

ชื่อวิทยาศาสตร์

Gymnopetalum chinensis (Lour.) Merr.

ชื่อพ้อง

Gymnopetalum cochinchinense

ชื่อวงศ์

Cucurbitaceae

ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:
           ผลอ่อนแห้งสีน้ำตาล มีลักษณะภายนอกเป็นผลรูปคล้ายกระสวยหรือรูปรี แหลมหัวท้าย ยาวประมาณ 6 มิลลิเมตร เส้นรอบวง 5-7 เซนติเมตร ผิวสาก มีสัน 10 สัน มีเนื้อสีน้ำตาล เมล็ดรูปรี ยาวประมาณ 6 มิลลิเมตร มีจำนวนมาก เป็นริ้ว ๆ สีน้ำตาลไหม้ มีกลิ่นฉุน

 

เครื่องยา ลูกกระดอม

 

เครื่องยา ลูกกระดอม

 

ลักษณะทางกายภาพและเคมีที่ดี:
           ปริมาณความชื้นไม่เกิน 10%  ปริมาณเถ้ารวมไม่เกิน 10%  ปริมาณเถ้าที่ไม่ละลายในกรดไม่เกิน 1% และปริมาณสารสกัดเฮกเซน แอลกอฮอล์ และน้ำ ประมาณ 8, 7 และ 26% w/w  ตามลำดับ

สรรพคุณ:       
           ตำรายาไทย: น้ำต้ม เมล็ด รับประมานเป็นยาลดไข้ แก้พิษสำแลง เป็นยาถอนพิษจากการกินผลไม้ที่เป็นพิษบางชนิด ถอนพิษจากพืชพิษ ขับน้ำลาย ช่วยย่อยอาหาร ขับน้ำดี บำรุงธาตุ รักษาโรคในการแท้งลูก  ผล บำรุงน้ำดี ผลอ่อน รสขม บำรุงน้ำดี แก้ดีแห้ง ดีฝ่อ คลั่งเพ้อ คุ้มดีคุ้มร้าย เจริญอาหาร แก้สะอึก ดับพิษโลหิต บำรุงมดลูก แก้ไข้ รักษามดลูกหลังการแท้ง หรือการคลอดบุตร แก้มดลูกอักเสบ ถอนพิษผิดสำแดง ต้มน้ำดื่ม บำรุงโลหิต ทั้งห้าส่วน (ราก ลำต้น ใบ ดอก ผล)บำรุงธาตุ เจริญอาหาร ถอนพิษผิดสำแดง แก้ไข้กลับไข้ซ้ำ รักษามดลูกหลังจากการคลอดบุตร เจริญอาหาร บำรุงน้ำดี บำรุงน้ำนม แก้ไข้ แก้ไข้จับสั่น ดับพิษร้อน
           ตำรายาพื้นบ้านอีสาน: ใช้ ผล ต้มน้ำดื่ม บำรุงโลหิต เป็นส่วนประกอบในตำรับยาหอมนวโกฐ, ยาหอมอินทจักร์ และตำรับยาแก้ไข้จันทน์ลีลา

ข้อควรระวัง:
           ผลอ่อนกินได้ ผลแก่และผลสุกมีพิษห้ามรับประทาน


รูปแบบและขนาดวิธีใช้ยา:
           แก้ไข้ ใช้ผลแห้งครั้งละ 15-16 ผล หรือหนักประมาณ 10 กรัม ต้มกับน้ำพอประมาณ เคี่ยวให้เหลือ 1 ใน 3 เอาน้ำดื่ม ก่อนอาหารเช้า และเย็น หรือเวลามีอาการ

องค์ประกอบทางเคมี:
           สารขม: cucurbitane monodesmodidic diglyceride
           สารกลุ่มอื่นๆ: neolignan, nucleic acids, terpenoids, cerebroside, fatty acids และสารกลุ่ม phenolic

การศึกษาทางเภสัชวิทยา:
           ยับยั้งการจับตัวของเกล็ดเลือด ทำให้กล้ามเนื้อเรียบหดตัว

การศึกษาทางพิษวิทยา:
           เมื่อฉีดเข้าใต้ผิวหนัง หรือป้อนสารสกัดผลแห้งด้วยแอลกอฮอล์:น้ำ (1:1) ในขนาด 10 กรัม/กิโลกรัม แก่หนูถีบจักร ไม่พบพิษ



ข้อมูลอ้างอิงจาก : ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภชัยศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

บทความสมุนไพร

บทความสมุนไพรที่มีข้อมูลเกี่ยวข้องกับ กระดอม

...

Other Related กระดอม

ข้อมูล กระดอม จากสารานุกรมวิกิพีเดีย


กระดอม การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ อาณาจักร: Plantae หมวด: Angiosperms ชั้น: Eudicots ชั้นย่อย: Rosids อันดับ: Cucurbitales วงศ์: Cucurbitaceae วงศ์ย่อย: Cucurbitoideae เผ่า: Trichosantheae เผ่าย่อย: Trichosanthinae สกุล: Gymnopetalum สปีชีส์: G.  chinensis ชื่อทวินาม Gymnopetalum chinensis ชื่อพ้อง Gymnopetalum cochinchinense (Lour.) Kurz กระดอม (ชื่อวิทยาศาสตร์: Gymnopetalum chinensis (Lour.) Merr. หรือ Gymnopetalum cochinchinense (Lour.) Kurz) เป็นพืชชนิดหนึ่งในสกุล Gymnopetalum ซึ่งจัดอยู่ในวงศ์แตง (Cucurbitaceae) มีลักษณะเป็นไม้เลื้อย กระดอมสามารถนำมาใช้เป็นสมุนไพรอันปรากฏในตำรับตำรายาโบราณของไทย โดยเฉพาะส่วนของเมล็ด ต้นกระดอมขึ้นอยู่ทั่วไปตามที่รกร้าง มีถิ่นกระจายพันธุ์ในแถบประเทศอินเดีย ศรีลังกา พม่า ภูมิภาคอินโดจีน และมาเลเซีย ส่วนในประเทศไทยพบได้ทั่วทุกภาค[1][2] ลักษณะ [ แก้ ] ส่วนต่าง ๆ ของต้นกระดอมมีลักษณะดังต่อไปนี้[1] ลำต้น เป็นไม้เถา ลำต้นเป็นร่อง มีมือเกาะ (tendril) ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ มีรูปร่างต่าง ๆ กัน ตั้งแต่รูปไตจนถึงรูปสามเหลี่ยม ห้าเหลี่ยม หรือเป็นแฉก กว้าง 3–10 ซม. ยาว 4–10 ซม. โคนเว้าลึกเป็นรูปหัวใจ โคนใบเว้าลึกเป็นรูปหัวใจ สากคายทั้งด้านบน และด้านล่าง ดอก ดอกแยกเพศ อยู่บนต้นเดียวกัน ใบประดับยาว 1.5–2 ซม. ขอบจักเป็นแฉกลึกแหลม ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อ ก้านช่อยาว 7–15 ซม. กลีบเลี้ยงติดกันเป็นหลอดยาว ปลายแยกเป็นแฉกรูปใบหอก 5 แฉก มีขนเป็นมันเลื่อม กลีบดอก 5 กลีบ สีขาว โคนติดกันเล็กน้อย เกสรผู้ 3 อัน ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ กลีบเลี้ยง และกลีบดอกมีลักษณะเหมือนดอกเพศผู้ รังไข่มีช่อเดียว ยอดเกสรเพศเมียแยกเป็น 3 แฉก ผล เมื่อสุกสีแดงอมส้ม รูปไข่แกมรูปขอบขนาน ลักษณะคล้ายกระสวยหรือรูปรีแหลมหัวท้าย ยาว 4–5 ซม. ผิวสาก มีสัน 10 สัน เนื้อสีเขียว ผลอ่อนแห้งแล้วเป็นสีน้ำตาล ผลอ่อนกินได้ ผลแก่และผลสุกมีพิษห้ามรับประทาน เมล็ด เป็นรูปรี กว้างประมาณ 3 มม. กว้างประมาณ 3 มม. ยาวประมาณ 6 มม. มีจำนวนมาก สรรพคุณทางยา [ แก้ ] กระดอมเป็นพืชสมุนไพร ตำรายาไทยใช้น้ำต้ม เมล็ด รับประทานเป็นยาลดไข้ แก้พิษสำแลง เป็นยาถอนพิษจากการกินผลไม้ที่เป็นพิษบางชนิด ขับน้ำลาย ช่วยย่อยอาหาร ขับน้ำดี บำรุงธาตุ ผล บำรุงน้ำดี ผลอ่อน รสขม บำรุงน้ำดี แก้ดีแห้ง ดีฝ่อ คลั่งเพ้อ เจริญอาหาร แก้สะอึก ดับพิษโลหิต บำรุงมดลูก แก้ไข้ รักษามดลูกหลังการแท้ง หรือการคลอดบุตร แก้มดลูกอักเสบ ถอนพิษผิดสำแดง ต้มน้ำดื่ม บำรุงโลหิต ทั้งห้าส่วน บำรุงธาตุ เจริญอาหาร ถอนพิษผิดสำแดง รักษามดลูกหลังจากการคลอดบุตร เจริญอาหาร บำรุงน้ำดี บำรุงน้ำนม แก้ไข้ แก้ไข้จับสั่น ดับพิษร้อน เป็นส่วนประกอบของตำรับยาหอมนวโกฐ ยาหอมอินทจักร์ และตำรับยาแก้ไข้จันทน์ลีลา[2] ชื่อท้องถิ่น [ แก้ ] กระดอมมีชื่อเรียกแตกต่างกันไปตามพื้นที่[2] ได้แก่ ขี้กาดง, ขี้กาน้อย (สระบุรี) ขี้กาเหลี่ยม (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ขี้กาลาย (นครราชสีมา) ผักแคบป่า (น่าน) มะนอยจา,มะนอยออมแอม (ภาคเหนือ) มะนอยหก, มะนอยหกฟ้า (แม่ฮ่องสอน) ผักขาว (เชียงใหม่) ดอม (นครศรีธรรมราช) อ้างอิง [ แก้ ] ↑ 1.0 1.1 ราชบัณฑิตยสถาน. 2538. อนุกรมวิธานพืช อักษร ก. กรุงเทพมหานคร: เพื่อนพิมพ์. ↑ 2.0 2.1 2.2 กระดอม ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=กระดอม&oldid=11041414"
.

สมุนไพรอื่นๆ

180

ขันทองพยาบาท
ขันทองพยาบาท ชื่อเครื่องยาขันทองพยาบาท ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากแก่น ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาขันทองพยาบาท ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ดูกใส (อีสาน) ยางปลอก ยายปลวก ฮ่อสะพานควาย (แพร่ น่าน) ขันทองพยาบาท (ภาคกลาง) ดูกหิน (สระบุรี) ข้าวตาก (กาญจนบุรี) มะดูกเลื่อม (เหนือ) ขันทอง (พิษณุโลก) ขุนทอง (ประจวบคีรีขันธ์) กระดูก (ใต้) ป่าช้าหมอง ดูกไทร ขอบนางนั่ง สลอดน้ำ มะดูกดง ข้าวตาก ขนุนดง เจิง หมากดูก ชื่อวิทยาศาสตร์Suregada multiflora (A.Juss) Baill. ชื่อพ้องGelonium ...

111

ยอ
ยอ ชื่อเครื่องยายอ ชื่ออื่นๆของเครื่องยายอบ้าน ได้จากผล ชื่อพืชที่ให้เครื่องยายอ ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)มะตาเสือ แยใหญ่ ยอบ้าน ชื่อวิทยาศาสตร์Morinda citrifolia Linn. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Rubiaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ผลรูปกลม หรือรูปทรงกระบอกมน ขนาด 3-10 ซม. เชื่อมติดกันเป็นผลรวม ผิวไม่เรียบ มีตาเป็นตุ่มๆ รอบผล ผลสดแก่สีขาวอมเขียว หรือออกเหลือง เมื่อแก่จัดมีสีขาวและมีกลิ่นเหม็น...

193

ฝิ่นต้น
ฝิ่นต้น ชื่อเครื่องยาฝิ่นต้น ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเปลือกต้น ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาฝิ่นต้น ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)มะละกอฝรั่ง (กรุงเทพฯ), มะหุ่งแดง (เหนือ) ชื่อวิทยาศาสตร์Jatropha multifida L. ชื่อพ้องAdenoropium multifidum (L.) Pohl, Jatropha janipha Blanco, Manihot multifida ชื่อวงศ์Euphorbiaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:           เปลือกต้นมีผิวด้านนอกของค่อนข้างเรียบ หรือมีรอยขรุขระ...

78

บัวเผื่อน
บัวเผื่อน ชื่อเครื่องยาบัวเผื่อน ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากดอก ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาบัวเผื่อน ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)บัวแบ้ ชื่อวิทยาศาสตร์Nymphaea stellata Willd. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Nymphaeaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ดอกเดี่ยว สีกลีบดอกจะเผื่อนระหว่างสีขาวคราม และสีชมพูอ่อน ดอกที่อบแห้งแล้วมีสีกลีบน้ำตาลอมชมพู ดอกบานจะแผ่เป็นรูปถ้วย  ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 8-10 เซนติเมต...

8

กระเทียม
กระเทียม ชื่อเครื่องยากระเทียม ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากลำต้นใต้ดิน (หัว) หรือกลีบ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยากระเทียม ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)หัวเทียม (ภาคใต้) กะเที้ยม (อีสาน) กระเทียม (ภาคกลาง) หอมขาว กระเทียมขาว (อุดรธานี) กระเทียมจีน (ทั่วไป) ปะเซ้วา (กะเหรี่ยง แม่ฮ่องสอน) หอมเทียม (เหนือ) เทียม หัวเทียม (คาบสมุทร) ชื่อวิทยาศาสตร์Allium sativum L. ชื่อพ้องAllium controversum Schrad. ex Willd., Allium longicuspis Regel, Allium ophioscorodon Link, Allium pek...

190

มะเดื่อชุมพร
มะเดื่อชุมพร ชื่อเครื่องยามะเดื่อชุมพร ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากราก ชื่อพืชที่ให้เครื่องยามะเดื่อชุมพร ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)มะเดื่ออุทุมพร เดื่อเกลี้ยง มะเดื่อ เดื่อน้ำ มะเดื่อดง ชื่อวิทยาศาสตร์Ficus racemosa L. ชื่อพ้องCovellia glomerata (Roxb.) Miq., Ficus acidula King, Ficus chittagonga Miq., Ficus glomerata Roxb., Ficus henrici King, Ficus lanceolata Buch.-Ham. ex Roxb., Ficus leucocarpa (Miq.) Miq., Ficus lucescens Blume, Ficus semicostata F.M.Bail...

151

ขมิ้นอ้อย
ขมิ้นอ้อย ชื่อเครื่องยาขมิ้นอ้อย ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเหง้า ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาขมิ้นอ้อย ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ขมิ้นอ้อย (กลาง),ขมิ้นขึ้น (เหนือ),แฮ้วดำ (เชียงใหม่), ละเมียด (เขมร) ขมิ้นเจดีย์ ว่านเหลือง ขมิ้นหัวขึ้น สากกะเบือละว้า ชื่อวิทยาศาสตร์Curcuma zedoaria (Christm.) Roscoe ชื่อพ้องAmomum latifolium Lam., Amomum zedoaria Christm., Costus luteus Blanco, Costus nigricans Blanco, Curcuma malabarica Velay., Amalraj & Mural., Curcuma pallida Lou...

32

โกฐสอ
โกฐสอ ชื่อเครื่องยาโกฐสอ ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากรากแห้ง ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาโกฐสอ ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)แป๊ะลี้ (จีน) ชื่อวิทยาศาสตร์Angelica dahurica (Hoffm.) Benth. & Hook.f. ex Franch. & Sav. ชื่อพ้องAngelica macrocarpa H.Wolff, Angelica porphyrocaulis Nakai & Kitag., Angelica tschiliensis H.Wolff, Callisace dahurica Hoffm., Thysselinum davuricum (Hoffm.) Spreng. ชื่อวงศ์Apiaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:    &nbs...

142

หมักม่อ
หมักม่อ ชื่อเครื่องยาหมักม่อ ชื่ออื่นๆของเครื่องยาหม้อ ได้จากเนื้อไม้ แก่น ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาหมักม่อ ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ต้นขี้หมู(บุรีรัมย์) หม่อ หม้อ ชื่อวิทยาศาสตร์Rothmannia wittii (Craib.) Bremek. ชื่อพ้องRandia wittii ชื่อวงศ์Rubiaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            เปลือกสีน้ำตาลอมดำ  แก่น รสสุขุม (จืดมันฝาดหวานร้อน)   เครื่องยา หมักม่อ   ...

โด่งดังมากในอินเดียและไทย ของดีข้างทางเจอแล้วอย่าถอนทิ้ง ลูกกระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้บำรุงร่างกาย

โด่งดังมากในอินเดียและไทย ของดีข้างทางเจอแล้วอย่าถอนทิ้ง ลูกกระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้บำรุงร่างกาย

โด่งดังมากในอินเดียและไทย ของดีข้างทางเจอแล้วอย่าถอนทิ้ง ลูกกระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้บำรุงร่างกาย

View
กระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้ บำรุงน้ำดี ช่วยย่อยและเจริญอาหาร

กระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้ บำรุงน้ำดี ช่วยย่อยและเจริญอาหาร

กระดอม สุดยอดสมุนไพรแก้ไข้ บำรุงน้ำดี ช่วยย่อยและเจริญอาหาร

View
กระดอม ขี้กาเหลี่ยม สมุนไพรช่วยกระชับช่วยบำรุงมดลูก

กระดอม ขี้กาเหลี่ยม สมุนไพรช่วยกระชับช่วยบำรุงมดลูก

กระดอม ขี้กาเหลี่ยม สมุนไพรช่วยกระชับช่วยบำรุงมดลูก

View
วิถีการหาเก็บพืชสมุนไพรเรียกว่า"ลูกกระดอม" นำมาทำเมนูแกง"ลูกกระดอม" ของชาวบ้าน จ.ตราด

วิถีการหาเก็บพืชสมุนไพรเรียกว่า"ลูกกระดอม" นำมาทำเมนูแกง"ลูกกระดอม" ของชาวบ้าน จ.ตราด

วิถีการหาเก็บพืชสมุนไพรเรียกว่า"ลูกกระดอม" นำมาทำเมนูแกง"ลูกกระดอม" ของชาวบ้าน จ.ตราด

View
อาม่าปลูกกระดอมไว้ทำอะไร ทำไมต้องปลูกเอง ?? EP.1 อาม่าวัยใส หัวใจสีเขียว

อาม่าปลูกกระดอมไว้ทำอะไร ทำไมต้องปลูกเอง ?? EP.1 อาม่าวัยใส หัวใจสีเขียว

อาม่าปลูกกระดอมไว้ทำอะไร ทำไมต้องปลูกเอง ?? EP.1 อาม่าวัยใส หัวใจสีเขียว

View
ภัตตาคารบ้านทุ่ง  : กระดอม (24 ต.ค. 58)

ภัตตาคารบ้านทุ่ง : กระดอม (24 ต.ค. 58)

ภัตตาคารบ้านทุ่ง : กระดอม (24 ต.ค. 58)

View
#รู้เรื่องเมืองตราด ลูกกระดอม ผักชื่อแปลกแต่มีประโยชน์

#รู้เรื่องเมืองตราด ลูกกระดอม ผักชื่อแปลกแต่มีประโยชน์

#รู้เรื่องเมืองตราด ลูกกระดอม ผักชื่อแปลกแต่มีประโยชน์

View
ขึ้นอันดับ1สมุนไพรเงินล้าน ทั่วโลกแห่ซื้อคนก็แห่เก็บมาขาย สรรพคุณเป็นยาให้เจริญอาหาร

ขึ้นอันดับ1สมุนไพรเงินล้าน ทั่วโลกแห่ซื้อคนก็แห่เก็บมาขาย สรรพคุณเป็นยาให้เจริญอาหาร

ขึ้นอันดับ1สมุนไพรเงินล้าน ทั่วโลกแห่ซื้อคนก็แห่เก็บมาขาย สรรพคุณเป็นยาให้เจริญอาหาร

View
กระเทืยมเถา สมุนไพรหาญาก

กระเทืยมเถา สมุนไพรหาญาก

กระเทืยมเถา สมุนไพรหาญาก

View
มะก่องข้าว..สมุนไพรแก้สารพัดโรค

มะก่องข้าว..สมุนไพรแก้สารพัดโรค

มะก่องข้าว..สมุนไพรแก้สารพัดโรค

View