Menu

โกฐกระดูก

ชื่อเครื่องยา

โกฐกระดูก

ชื่ออื่นๆของเครื่องยา

ได้จาก

รากแห้ง

ชื่อพืชที่ให้เครื่องยา

โกฐกระดูก

ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)

บักเฮียง (จีนแต้จิ๋ว), มู่เชียง (จีนกลาง)

ชื่อวิทยาศาสตร์

Aucklandia lappa DC.

ชื่อพ้อง

-

ชื่อวงศ์

Compositae

ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:
           รากสีเทาถึงสีน้ำตาล ลักษณะแข็ง รูปทรงกระสวย หรือรูปทรงกระบอก คล้ายกระดูก ขนาดความยาว 5-10 เซนติเมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 0.5-5 เซนติเมตร ผิวนอกสีน้ำตาลอมเหลืองถึงสีน้ำตาลอมเทา มีรอยย่นชัดเจน มีร่องตามยาว ผิวนอกมีร่องไขว้ไปมาคล้ายร่างแห ด้านข้างมีรอยแผลเป็นรากแขนง เนื้อแข็ง หักยาก รอยหักสีน้ำตาลอมเทาถึงสีน้ำตาลเข้ม พบรากแขนงได้บ้างเล็กน้อย เมื่อผ่าตามแนวขวาง เนื้อรากจะแบ่งเป็นสองส่วน คือ ส่วนนอกที่บางกว่า และส่วนในซึ่งเป็นเนื้อรากจะมีสีจางกว่า วงแคมเบียมสีน้ำตาล และมีลายเส้นตามแนวรัศมี เนื้อตรงกลางจะยุบตัวลง มีรูพรุน ตำราสรรพคุณยาโบราณของไทยว่าโกฐกระดูกมีรสขม หวาน มัน ระคนกัน มีกลิ่นหอมเฉพาะ ตำรายาโบราณบางเล่มเรียกว่า “โกฐหอม” เพราะมีกลิ่นหอมชวนดม

เครื่องยา โกฐกระดูก

 

เครื่องยา โกฐกระดูก

 

เครื่องยา โกฐกระดูก

 

เครื่องยา โกฐกระดูก

 

เครื่องยา โกฐกระดูก (เนื้อภายในราก)

 

เครื่องยา โกฐกระดูก (เนื้อภายในราก)

 


ลักษณะทางกายภาพและเคมีที่ดี:
            
ปริมาณน้ำไม่เกิน 11% v/w  ปริมาณสิ่งแปลกปลอมไม่เกิน 2 % w/w  ปริมาณเถ้ารวมไม่เกิน 6% w/w ปริมาณเถ้าที่ไม่ละลายในกรด ไม่เกิน 1.0% w/w ปริมาณสารสกัดเอทานอลไม่น้อยกว่า 11% w/w ปริมาณสารสกัดน้ำไม่น้อยกว่า 27% w/w ปริมาณน้ำมันระเหยง่าย ไม่น้อยกว่า 0.7% v/w (ข้อกำหนดเภสัชตำรับไทย)

             ปริมาณสิ่งแปลกปลอมไม่เกิน 2% w/w  ปริมาณเถ้ารวมไม่เกิน 4% w/w  ปริมาณเถ้าที่ไม่ละลายในกรด ไม่เกิน 1.0% w/w  ปริมาณสารสกัดเอทานอล ไม่น้อยกว่า 12% w/w ปริมาณสารสกัดน้ำ ไม่น้อยกว่า 20% w/w  (ข้อกำหนดเภสัชตำรับอินเดีย)


สรรพคุณ:
           รากแก้เสมหะและลม แก้หืด หอบ แก้ลมในกองเสมหะ บำรุงหัวใจให้ชุ่มชื้น บำรุงกระดูก แก้ลมวิงเวียน หน้ามืด ตาลาย แก้ปวด ตำรายาไทยใช้ปรุงเป็นยาหอมรับประทานแก้ลมวิงเวียนหน้ามืดตาลายขับลมในลำไส้ แก้โรคโลหิตจาง
           ตำรายาไทย: มีการนำโกฐกระดูกมาใช้ในหลายตำรับ เช่น “พิกัดตรีทิพย์รส” คือการจำกัดจำนวนของที่มีรสดี 3 อย่าง คือโกฐกระดูก เนื้อไม้ และอบเชยไทย มีสรรพคุณบำรุงธาตุ บำรุงกระดูก บำรุงตับปอดให้เป็นปกติ แก้ลมในกองเสมหะ บำรุงโลหิต “พิกัดสัตตะปะระเมหะ” คือการจำกัดจำนวนตัวยาแก้เสมหะมีกลิ่น 7 อย่าง คือ ต้นตำแยทั้ง 2 ต้นก้นปิด ลูกกระวาน ผลรักเทศ ตรีผลาวะสัง และโกฐกระดูก มีสรรพคุณชำระมลทินโทษให้ตกไป แก้อุจจาระธาตุลามก ชำระเมือกมันในลำไส้
           นอกจากนี้บัญชียาจากสมุนไพร: ที่มีการใช้ตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ตามประกาศ คณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ปรากฏการใช้โกฐกระดูกในยารักษาอาการโรคในระบบต่างๆ ของร่างกาย ได้แก่
                1.ยารักษากลุ่มอาการทางระบบไหลเวียนโลหิต (แก้ลม) ปรากฏตำรับ”ยาหอมเทพจิตร” และตำรับ ”ยาหอมนวโกฐ” มีส่วนประกอบของโกฐกระดูกอยู่ในพิกัดโกฐทั้ง 9 ร่วมกับสมุนไพรชนิดอื่นๆ ในตำรับ มีสรรพคุณในการแก้ลมวิงเวียน แก้อาการหน้ามืด ตาลาย ใจสั่น คลื่นเหียน อาเจียน แก้ลมจุกแน่นในท้อง
                2.ยารักษากลุ่มอาการทางระบบอาหาร ปรากฏตำรับ “ยาประสะกานพลู” มีส่วนประกอบของโกฐกระดูกร่วมกับสมุนไพรชนิดอื่นๆ ในตำรับ ใช้บรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ
           โกฐกระดูกเป็นสมุนไพรที่มีการนำมาใช้ในตำรับยาแผนโบราณของไทยหลายตำรับ เป็นพืชเฉพาะถิ่นในที่ชื้นทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของเทือกเขาหิมาลัย ปัจจุบันปลูกมากที่อินเดีย เนปาล ภูฎาน ญี่ปุ่น เกาหลี เวียดนาม ไทยสั่งนำเข้ามาจากอินเดียและจีน และได้มีการนำมาใช้ในเครื่องยาไทย ที่เรียกว่า “พิกัดโกฐ”     โกฐกระดูก จัดอยู่ใน โกฐทั้งเจ็ด(สัตตโกฐ) และโกฐทั้งเก้า(เนาวโกฐ)
           เครื่องยา“พิกัดโกฐ” ประกอบด้วย “พิกัดโกฐทั้ง 5” ได้แก่ โกฐหัวบัว โกฐสอ โกฐเขมา โกฐเชียง โกฐจุฬาลำพา “พิกัดโกฐทั้ง 7” (มีโกฐกระดูก และโกฐก้านพร้าว เพิ่มเข้ามา) “พิกัดโกฐทั้ง 9”  (มีโกฐพุงปลา และโกฐชฎามังษี เพิ่มเข้ามา) สรรพคุณโดยรวม ของยาที่ใช้ในพิกัดโกฐ คือ แก้ไข้ แก้ไข้ร่วมกับมีเสมหะ แก้หืดไอ แก้หอบ แก้ลมในกองธาตุ ชูกำลัง ขับลม แก้สะอึก บำรุงเลือด บำรุงกระดูก

รูปแบบและขนาดวิธีใช้ยา:
           
ผงยา 200 มิลลิกรัม ถึง 1 กรัม ต่อวัน

องค์ประกอบทางเคมี:
           มีองค์ประกอบเป็นน้ำมันระเหยง่าย องค์ประกอบหลักเป็นสารกลุ่ม sesquiterpene lactone และพบ สารกลุ่ม อัลคาลอยด์  ฟลาโวนอยด์ แอนทราควิโนน เป็นต้น

การศึกษาทางเภสัชวิทยา:
           ขับพยาธิ ต้านเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา คลายกล้ามเนื้อเรียบ ฤทธิ์ต้านการเกิดแผลในกระเพาะอาการ กระตุ้นการบีบตัวของกระเพาะและลำไส้ ต้านการอักเสบ ต้านมะเร็ง  ต้านการเกิดออกซิเดชั่น ขับน้ำดี ต้านการเกิดพิษต่อตับ ฯลฯ

การศึกษาทางคลินิก:
           ไม่มีข้อมูล

การศึกษาทางพิษวิทยา:
           การทดสอบพิษเฉียบพลันของสารสกัดรากด้วยเอทานอล 50% โดยให้หนูกินในขนาด 10 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม (คิดเป็น 3,333 เท่า เปรียบเทียบกับขนาดรักษาในคน) และให้โดยการฉีดเข้าใต้ผิวหนังหนู ในขนาด 10 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ไม่ตรวจพบอาการเป็นพิษ



ข้อมูลอ้างอิงจาก : ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภชัยศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

บทความสมุนไพร

บทความสมุนไพรที่มีข้อมูลเกี่ยวข้องกับ โกฐกระดูก

...

Other Related โกฐกระดูก

บทความผลวิจัยสมุนไพรที่เกี่ยวข้องกับ โกฐกระดูก

ดูผลวิจัยสมุนไพรทั้งหมด Click ที่นี่

1018

ฤทธิ์ต้านภาวะ
ฤทธิ์ต้านภาวะ oxidative stress ของพิกัดนวโกฐพิกัดนวโกฐ เป็นเครื่องยาไทยซึ่งอยู่ในตำรับยาหอม ประกอบด้วยสมุนไพร 9 ชนิด ได้แก่ โกฐสอ โกฐเขมา โกฐหัวบัว โกฐเชียง โกฐจุฬาลัมพา โกฐกระดูก โกฐก้านพร้าว โกฐพุงปลา และโกฐชฎามังสี การศึกษาฤทธิ์ของสารสกัด 80% เอทานอลจากพิกัดนวโกฐ ความเข้มข้น 5 - 1,000 มคก./มล. ในการต้านภาวะ oxidative stress ในยีสต์ (Saccharomyces cerevisiae ) ที่ถูกเหนี่ยวนำด้วยไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ พบว่าสารสกัดความเข้มข้น 30 มคก./มล. มีผลเพิ่มเปอร์เซนต์การอยู่รอดของเซลล์ได้ 63% ส่วนสารสกัดคว...

313

ฤทธิ์ยับยั้งแบคทีเรียก่อโรคฟันผุของโกฐกระดูก
ฤทธิ์ยับยั้งแบคทีเรียก่อโรคฟันผุของโกฐกระดูกสารสกัดด้วยเอทานอลจากรากโกฐกระดูก ความเข้มข้น 0.5 - 4 มก./มล. มีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus mutans ที่เป็นสาเหตุโรคฟันผุ ยับยั้งการสร้างกรดของแบคทีเรีย การยึดเกาะของแบคทีเรียต่อแผ่นโมเดล hydroxyapatite beads ที่เคลือบด้วยน้ำลาย (saliva-coated hydroxyapatite beads) และการสังเคราะห์กลูแคนJ Ethnopharmacol 2007;111:413-7 ข้อมูลอ้างอิงจาก : ข่าวความเคลื่อนไหวสมุนไพร : สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล...

สมุนไพรอื่นๆ

100

มะขามแขก
มะขามแขก ชื่อเครื่องยามะขามแขก ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากใบ ฝัก ชื่อพืชที่ให้เครื่องยามะขามแขก ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา) ชื่อวิทยาศาสตร์Cassia acutifolia Del. (Cassia senna L. Senna alexandrina P. Miller) C. angustifolia Vahl. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Caesalpiniaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ใบแห้งของมะขามแขกชนิด C. angustifolia มีสีเขียวอมน้ำตาล ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ใบย่อยรูปวง...

109

เมื่อยขาว
เมื่อยขาว ชื่อเครื่องยาเมื่อยขาว ชื่ออื่นๆของเครื่องยามะม่วย ได้จากลำต้น เนื้อไม้ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเมื่อยขาว ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)เมื่อย(ตราด) ม่วย(เชียงราย อุบลราชธานี) มะม่วย(เชียงใหม่) แฮนม่วย(เลย) เถาเอ็น ชื่อวิทยาศาสตร์Gnetum montanum Markgr. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Gnetaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ไม้พุ่มรอเลื้อย  ไม้เถาเนื้อแข็ง กิ่งเป็นข้อต่อกันและข้อบวมพอง เปลือกเ...

91

พริกไทยล่อน
พริกไทยล่อน ชื่อเครื่องยาพริกไทยล่อน ชื่ออื่นๆของเครื่องยาพริกล่อน พริกไทยขาว ได้จากผลสุกตากแห้งที่ร่อนเปลือกออกแล้ว ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาพริกไทย ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)พริกน้อย พริกขี้นก ชื่อวิทยาศาสตร์Piper nigrum L. ชื่อพ้อง- ชื่อวงศ์Piperaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            พริกไทยล่อนได้จากผลสุกของของพริกไทยเมื่อผลสุกแล้วจะเก็บเอามาใส่รวมกันไว้ในกระสอบ แช่น้ำไว้ อาจใช้ไม้ทุบเบาๆจ...

55

ดอกจันทน์
ดอกจันทน์ ชื่อเครื่องยาดอกจันทน์ ชื่ออื่นๆของเครื่องยาดอกจันทน์เทศ จันทน์ปาน ได้จากรกหุ้มเมล็ด ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาจันทน์เทศ (nutmeg) ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ดอกจันทน์ จันทน์บ้าน ชื่อวิทยาศาสตร์Myristica fragrans Houtt. ชื่อพ้องAruana silvestris Burm.f., Myristica aromatica Sw., Myristica moschata Thunb., Myristica officinalis L.f., Palala fragrans (Houtt.) Kuntze ชื่อวงศ์ Myristicaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:     &n...

80

บุนนาค
บุนนาค ชื่อเครื่องยาบุนนาค ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากดอก ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาบุนนาค ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)สารภีดอย (เชียงใหม่) นากบุต (ใต้) ก๊าก่อ ก้ำก่อ (แม่ฮ่องสอน) ปะนาคอ (ปัตตานี) ชื่อวิทยาศาสตร์Mesua ferrea L. ชื่อพ้องMesua nagassarium (Burm. f.) Kosterm. ชื่อวงศ์Calophyllaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:           ดอกมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางราว 5-10 เซนติเมตร กลีบดอกสีขาว มี 5 กลีบ ซ้อน...

141

หม่อน
หม่อน ชื่อเครื่องยาหม่อน ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากใบ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาหม่อน ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)มอน (ตะวันออกเฉียงเหนือ) ชื่อวิทยาศาสตร์Morus alba L. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Moraceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ใบ รูปไข่ หรือรูปไข่กว้าง ขอบเรียบหรือหยักเว้าเป็นพู ขึ้นกับพันธุ์ กว้าง 8-14 เซนติเมตร ยาว 12-16 เซนติเมตร ผิวใบสากคาย ปลายเรียวแหลมยาว ฐานใบกลม หรือรูปหัวใจ หรือค่อนข้า...

50

เจตพังคี
เจตพังคี ชื่อเครื่องยาเจตพังคี ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากราก ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเจตพังคี ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ใบหลังขาว (กลาง) เปล้าน้ำเงิน (ใต้) ตองตาพราน (สระบุรี); ตะเกีย เปล้าเงิน หนาดตะกั่ว (นครราชสีมา) มนเขา (สุราษฎร์ธานี) สมี (ประจวบคีรีขันธ์) ปานดง พังคี ปานดงเหลือง ชื่อวิทยาศาสตร์Cladogynos orientalis Zipp.ex Span., Croton crassifolius Giesel. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Euphorbiaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:     ...

69

เทียนแดง
เทียนแดง ชื่อเครื่องยาเทียนแดง ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเมล็ด ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเทียนแดง ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา) ชื่อวิทยาศาสตร์Lepidium sativum L. ชื่อพ้องArabis chinensis Rottler ex Wight, Cardamon sativum (L.) Fourr., Crucifera nasturtium E.H.L.Krause, Lepia sativa (L.) Desv., Lepidium hortense Forssk., Lepidium spinescens DC., Nasturtium crispum Medik., Nasturtium sativum (L.) Moench, Nasturtium spinescens (DC.) Kuntze, Thlaspi sativum (L.) Crant...

195

มะนาว
มะนาว ชื่อเครื่องยามะนาว ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากใบ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยามะนาว ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ส้มมะนาว(ภาคกลาง) ส้มนาว(ภาคใต้) โกรยซะม้า(เขมร-สุรินทร์) หมากฟ้า(ไทยใหญ่-แม่ฮ่องสอน) ชื่อวิทยาศาสตร์Citrus aurantiifolia (Christm.) Swingle ชื่อพ้องCitrus × acida Pers., C. × davaoensis (Wester) Yu.Tanaka, C. depressa var. voangasay Bory, C. × excelsa Wester, C. hystrix subsp. acida Engl., C. × javanica Blume, C. × lima Macfad., C. × limettioides Yu....

โกฐทั้ง 9

โกฐทั้ง 9

โกฐทั้ง 9

View
เล็ก ๆ เปลี่ยนโลก [by Mahidol] ยาสมุนไพรที่ควรมีไว้ในตู้ยา

เล็ก ๆ เปลี่ยนโลก [by Mahidol] ยาสมุนไพรที่ควรมีไว้ในตู้ยา

เล็ก ๆ เปลี่ยนโลก [by Mahidol] ยาสมุนไพรที่ควรมีไว้ในตู้ยา

View
ติวเภสัชกรรมไทย สมุนไพรแห้ง ชุดที่ 1

ติวเภสัชกรรมไทย สมุนไพรแห้ง ชุดที่ 1

ติวเภสัชกรรมไทย สมุนไพรแห้ง ชุดที่ 1

View
สุขภาพดีกับสมุนไพรไทย ตอน ขมิ้นชันไทย สุดยอดสมุนไพร Champion Products

สุขภาพดีกับสมุนไพรไทย ตอน ขมิ้นชันไทย สุดยอดสมุนไพร Champion Products

สุขภาพดีกับสมุนไพรไทย ตอน ขมิ้นชันไทย สุดยอดสมุนไพร Champion Products

View
เตรียมเชิญผู้ประกอบการยาหอม 5 เจดีย์เข้าแจงสูตรยาหอม (14 ก.ย. 60)

เตรียมเชิญผู้ประกอบการยาหอม 5 เจดีย์เข้าแจงสูตรยาหอม (14 ก.ย. 60)

เตรียมเชิญผู้ประกอบการยาหอม 5 เจดีย์เข้าแจงสูตรยาหอม (14 ก.ย. 60)

View
ตำรับยารักษาโรคระบาด : เรื่องนี้มีตำนาน (19 ม.ค. 64)

ตำรับยารักษาโรคระบาด : เรื่องนี้มีตำนาน (19 ม.ค. 64)

ตำรับยารักษาโรคระบาด : เรื่องนี้มีตำนาน (19 ม.ค. 64)

View
การรม "โกฐจุฬาลัมพา" สมุนไพรบำบัด (8 ส.ค 60)

การรม "โกฐจุฬาลัมพา" สมุนไพรบำบัด (8 ส.ค 60)

การรม "โกฐจุฬาลัมพา" สมุนไพรบำบัด (8 ส.ค 60)

View
ต่อยอดสมุนไพรพื้นบ้านสู่ยาแพทย์แผนไทย

ต่อยอดสมุนไพรพื้นบ้านสู่ยาแพทย์แผนไทย

ต่อยอดสมุนไพรพื้นบ้านสู่ยาแพทย์แผนไทย

View
สมุนไพรไทย ตอนที่ 5: ไพล

สมุนไพรไทย ตอนที่ 5: ไพล

สมุนไพรไทย ตอนที่ 5: ไพล

View
ยาแก้ปวด เปิด...อภัยภูเบศร ช่วงเปิดปาก มิ.ย. 60

ยาแก้ปวด เปิด...อภัยภูเบศร ช่วงเปิดปาก มิ.ย. 60

ยาแก้ปวด เปิด...อภัยภูเบศร ช่วงเปิดปาก มิ.ย. 60

View

ถามตอบปัญหาสมุนไพรที่เกี่ยวข้องกับโกฐกระดูก
ดูถามตอบปัญหาสมุนไพรจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง Click ที่นี่