Menu

โกฐกระดูก

ชื่อเครื่องยา

โกฐกระดูก

ชื่ออื่นๆของเครื่องยา

ได้จาก

รากแห้ง

ชื่อพืชที่ให้เครื่องยา

โกฐกระดูก

ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)

บักเฮียง (จีนแต้จิ๋ว), มู่เชียง (จีนกลาง)

ชื่อวิทยาศาสตร์

Aucklandia lappa DC.

ชื่อพ้อง

-

ชื่อวงศ์

Compositae

ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:
           รากสีเทาถึงสีน้ำตาล ลักษณะแข็ง รูปทรงกระสวย หรือรูปทรงกระบอก คล้ายกระดูก ขนาดความยาว 5-10 เซนติเมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 0.5-5 เซนติเมตร ผิวนอกสีน้ำตาลอมเหลืองถึงสีน้ำตาลอมเทา มีรอยย่นชัดเจน มีร่องตามยาว ผิวนอกมีร่องไขว้ไปมาคล้ายร่างแห ด้านข้างมีรอยแผลเป็นรากแขนง เนื้อแข็ง หักยาก รอยหักสีน้ำตาลอมเทาถึงสีน้ำตาลเข้ม พบรากแขนงได้บ้างเล็กน้อย เมื่อผ่าตามแนวขวาง เนื้อรากจะแบ่งเป็นสองส่วน คือ ส่วนนอกที่บางกว่า และส่วนในซึ่งเป็นเนื้อรากจะมีสีจางกว่า วงแคมเบียมสีน้ำตาล และมีลายเส้นตามแนวรัศมี เนื้อตรงกลางจะยุบตัวลง มีรูพรุน ตำราสรรพคุณยาโบราณของไทยว่าโกฐกระดูกมีรสขม หวาน มัน ระคนกัน มีกลิ่นหอมเฉพาะ ตำรายาโบราณบางเล่มเรียกว่า “โกฐหอม” เพราะมีกลิ่นหอมชวนดม

เครื่องยา โกฐกระดูก

 

เครื่องยา โกฐกระดูก

 

เครื่องยา โกฐกระดูก

 

เครื่องยา โกฐกระดูก

 

เครื่องยา โกฐกระดูก (เนื้อภายในราก)

 

เครื่องยา โกฐกระดูก (เนื้อภายในราก)

 


ลักษณะทางกายภาพและเคมีที่ดี:
            
ปริมาณน้ำไม่เกิน 11% v/w  ปริมาณสิ่งแปลกปลอมไม่เกิน 2 % w/w  ปริมาณเถ้ารวมไม่เกิน 6% w/w ปริมาณเถ้าที่ไม่ละลายในกรด ไม่เกิน 1.0% w/w ปริมาณสารสกัดเอทานอลไม่น้อยกว่า 11% w/w ปริมาณสารสกัดน้ำไม่น้อยกว่า 27% w/w ปริมาณน้ำมันระเหยง่าย ไม่น้อยกว่า 0.7% v/w (ข้อกำหนดเภสัชตำรับไทย)

             ปริมาณสิ่งแปลกปลอมไม่เกิน 2% w/w  ปริมาณเถ้ารวมไม่เกิน 4% w/w  ปริมาณเถ้าที่ไม่ละลายในกรด ไม่เกิน 1.0% w/w  ปริมาณสารสกัดเอทานอล ไม่น้อยกว่า 12% w/w ปริมาณสารสกัดน้ำ ไม่น้อยกว่า 20% w/w  (ข้อกำหนดเภสัชตำรับอินเดีย)


สรรพคุณ:
           รากแก้เสมหะและลม แก้หืด หอบ แก้ลมในกองเสมหะ บำรุงหัวใจให้ชุ่มชื้น บำรุงกระดูก แก้ลมวิงเวียน หน้ามืด ตาลาย แก้ปวด ตำรายาไทยใช้ปรุงเป็นยาหอมรับประทานแก้ลมวิงเวียนหน้ามืดตาลายขับลมในลำไส้ แก้โรคโลหิตจาง
           ตำรายาไทย: มีการนำโกฐกระดูกมาใช้ในหลายตำรับ เช่น “พิกัดตรีทิพย์รส” คือการจำกัดจำนวนของที่มีรสดี 3 อย่าง คือโกฐกระดูก เนื้อไม้ และอบเชยไทย มีสรรพคุณบำรุงธาตุ บำรุงกระดูก บำรุงตับปอดให้เป็นปกติ แก้ลมในกองเสมหะ บำรุงโลหิต “พิกัดสัตตะปะระเมหะ” คือการจำกัดจำนวนตัวยาแก้เสมหะมีกลิ่น 7 อย่าง คือ ต้นตำแยทั้ง 2 ต้นก้นปิด ลูกกระวาน ผลรักเทศ ตรีผลาวะสัง และโกฐกระดูก มีสรรพคุณชำระมลทินโทษให้ตกไป แก้อุจจาระธาตุลามก ชำระเมือกมันในลำไส้
           นอกจากนี้บัญชียาจากสมุนไพร: ที่มีการใช้ตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ตามประกาศ คณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ปรากฏการใช้โกฐกระดูกในยารักษาอาการโรคในระบบต่างๆ ของร่างกาย ได้แก่
                1.ยารักษากลุ่มอาการทางระบบไหลเวียนโลหิต (แก้ลม) ปรากฏตำรับ”ยาหอมเทพจิตร” และตำรับ ”ยาหอมนวโกฐ” มีส่วนประกอบของโกฐกระดูกอยู่ในพิกัดโกฐทั้ง 9 ร่วมกับสมุนไพรชนิดอื่นๆ ในตำรับ มีสรรพคุณในการแก้ลมวิงเวียน แก้อาการหน้ามืด ตาลาย ใจสั่น คลื่นเหียน อาเจียน แก้ลมจุกแน่นในท้อง
                2.ยารักษากลุ่มอาการทางระบบอาหาร ปรากฏตำรับ “ยาประสะกานพลู” มีส่วนประกอบของโกฐกระดูกร่วมกับสมุนไพรชนิดอื่นๆ ในตำรับ ใช้บรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ
           โกฐกระดูกเป็นสมุนไพรที่มีการนำมาใช้ในตำรับยาแผนโบราณของไทยหลายตำรับ เป็นพืชเฉพาะถิ่นในที่ชื้นทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของเทือกเขาหิมาลัย ปัจจุบันปลูกมากที่อินเดีย เนปาล ภูฎาน ญี่ปุ่น เกาหลี เวียดนาม ไทยสั่งนำเข้ามาจากอินเดียและจีน และได้มีการนำมาใช้ในเครื่องยาไทย ที่เรียกว่า “พิกัดโกฐ”     โกฐกระดูก จัดอยู่ใน โกฐทั้งเจ็ด(สัตตโกฐ) และโกฐทั้งเก้า(เนาวโกฐ)
           เครื่องยา“พิกัดโกฐ” ประกอบด้วย “พิกัดโกฐทั้ง 5” ได้แก่ โกฐหัวบัว โกฐสอ โกฐเขมา โกฐเชียง โกฐจุฬาลำพา “พิกัดโกฐทั้ง 7” (มีโกฐกระดูก และโกฐก้านพร้าว เพิ่มเข้ามา) “พิกัดโกฐทั้ง 9”  (มีโกฐพุงปลา และโกฐชฎามังษี เพิ่มเข้ามา) สรรพคุณโดยรวม ของยาที่ใช้ในพิกัดโกฐ คือ แก้ไข้ แก้ไข้ร่วมกับมีเสมหะ แก้หืดไอ แก้หอบ แก้ลมในกองธาตุ ชูกำลัง ขับลม แก้สะอึก บำรุงเลือด บำรุงกระดูก

รูปแบบและขนาดวิธีใช้ยา:
           
ผงยา 200 มิลลิกรัม ถึง 1 กรัม ต่อวัน

องค์ประกอบทางเคมี:
           มีองค์ประกอบเป็นน้ำมันระเหยง่าย องค์ประกอบหลักเป็นสารกลุ่ม sesquiterpene lactone และพบ สารกลุ่ม อัลคาลอยด์  ฟลาโวนอยด์ แอนทราควิโนน เป็นต้น

การศึกษาทางเภสัชวิทยา:
           ขับพยาธิ ต้านเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา คลายกล้ามเนื้อเรียบ ฤทธิ์ต้านการเกิดแผลในกระเพาะอาการ กระตุ้นการบีบตัวของกระเพาะและลำไส้ ต้านการอักเสบ ต้านมะเร็ง  ต้านการเกิดออกซิเดชั่น ขับน้ำดี ต้านการเกิดพิษต่อตับ ฯลฯ

การศึกษาทางคลินิก:
           ไม่มีข้อมูล

การศึกษาทางพิษวิทยา:
           การทดสอบพิษเฉียบพลันของสารสกัดรากด้วยเอทานอล 50% โดยให้หนูกินในขนาด 10 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม (คิดเป็น 3,333 เท่า เปรียบเทียบกับขนาดรักษาในคน) และให้โดยการฉีดเข้าใต้ผิวหนังหนู ในขนาด 10 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ไม่ตรวจพบอาการเป็นพิษ



ข้อมูลอ้างอิงจาก : ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภชัยศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

บทความสมุนไพร

บทความสมุนไพรที่มีข้อมูลเกี่ยวข้องกับ โกฐกระดูก

...

Other Related โกฐกระดูก

บทความผลวิจัยสมุนไพรที่เกี่ยวข้องกับ โกฐกระดูก

ดูผลวิจัยสมุนไพรทั้งหมด Click ที่นี่

1018

ฤทธิ์ต้านภาวะ
ฤทธิ์ต้านภาวะ oxidative stress ของพิกัดนวโกฐพิกัดนวโกฐ เป็นเครื่องยาไทยซึ่งอยู่ในตำรับยาหอม ประกอบด้วยสมุนไพร 9 ชนิด ได้แก่ โกฐสอ โกฐเขมา โกฐหัวบัว โกฐเชียง โกฐจุฬาลัมพา โกฐกระดูก โกฐก้านพร้าว โกฐพุงปลา และโกฐชฎามังสี การศึกษาฤทธิ์ของสารสกัด 80% เอทานอลจากพิกัดนวโกฐ ความเข้มข้น 5 - 1,000 มคก./มล. ในการต้านภาวะ oxidative stress ในยีสต์ (Saccharomyces cerevisiae ) ที่ถูกเหนี่ยวนำด้วยไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ พบว่าสารสกัดความเข้มข้น 30 มคก./มล. มีผลเพิ่มเปอร์เซนต์การอยู่รอดของเซลล์ได้ 63% ส่วนสารสกัดคว...

313

ฤทธิ์ยับยั้งแบคทีเรียก่อโรคฟันผุของโกฐกระดูก
ฤทธิ์ยับยั้งแบคทีเรียก่อโรคฟันผุของโกฐกระดูกสารสกัดด้วยเอทานอลจากรากโกฐกระดูก ความเข้มข้น 0.5 - 4 มก./มล. มีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus mutans ที่เป็นสาเหตุโรคฟันผุ ยับยั้งการสร้างกรดของแบคทีเรีย การยึดเกาะของแบคทีเรียต่อแผ่นโมเดล hydroxyapatite beads ที่เคลือบด้วยน้ำลาย (saliva-coated hydroxyapatite beads) และการสังเคราะห์กลูแคนJ Ethnopharmacol 2007;111:413-7 ข้อมูลอ้างอิงจาก : ข่าวความเคลื่อนไหวสมุนไพร : สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล...

สมุนไพรอื่นๆ

77

บัวขม
บัวขม ชื่อเครื่องยาบัวขม ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากดอกบัวขม ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาบัวขม ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา) ชื่อวิทยาศาสตร์Nymphaea lotus L. var. pubescens Hook.f. & Th. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Nymphaeaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ดอกสีขาว เมื่ออบแห้งแล้วมีสีน้ำตาล กลีบเลี้ยง ยาว 4-5 เซนติเมตร มีกลีบดอก 19 กลีบ รูปหอกกลับ ชั้นเกสรตัวผู้มีลักษณะแบน 60 อัน เกสรตัวผู้ยาว 2 เซนต...

47

จอง
จอง ชื่อเครื่องยาจอง ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากผลแก่แห้ง ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาจอง ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)จอง (อุบลราชธานี), สำรอง (จันทบุรี ตราด), พุงทะลาย ชื่อวิทยาศาสตร์Scaphium scaphigerum (G.Don) Guib. & Planch. ชื่อพ้องScaphium macropodum ชื่อวงศ์Sterculiaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ผลเป็นผลแห้งรูปกระสวย เมล็ดรีสีน้ำตาลขนาดกว้างประมาณ 1-1.5 เซนติเมตร ยาว 2-3 เซนติเมตร เ...

65

เทียนเกล็ดหอย
เทียนเกล็ดหอย ชื่อเครื่องยาเทียนเกล็ดหอย ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเมล็ดแก่แห้ง ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเทียนเกล็ดหอย (Ispaghula seed) ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา) ชื่อวิทยาศาสตร์Plantago ovata Forssk. ชื่อพ้องP. ispaghula ชื่อวงศ์Plantaginaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            เมล็ดรูปไข่หรือรูปรี แบนคล้ายเรือ ลักษณะด้านนอกนูนด้านในเว้า ผิวมัน ลื่น เรียบไม่มีขน มีสีน้ำตาล หรือน้ำตาลอมชมพู ขน...

69

เทียนแดง
เทียนแดง ชื่อเครื่องยาเทียนแดง ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเมล็ด ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเทียนแดง ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา) ชื่อวิทยาศาสตร์Lepidium sativum L. ชื่อพ้องArabis chinensis Rottler ex Wight, Cardamon sativum (L.) Fourr., Crucifera nasturtium E.H.L.Krause, Lepia sativa (L.) Desv., Lepidium hortense Forssk., Lepidium spinescens DC., Nasturtium crispum Medik., Nasturtium sativum (L.) Moench, Nasturtium spinescens (DC.) Kuntze, Thlaspi sativum (L.) Crant...

121

ลูกจันทน์
ลูกจันทน์ ชื่อเครื่องยาลูกจันทน์ ชื่ออื่นๆของเครื่องยาหน่วยสาน ได้จากเมล็ดแห้ง (จากผลสุก) ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาจันทน์เทศ ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ลูกจันทน์ จันทน์บ้าน ชื่อวิทยาศาสตร์Myristica fragrans Houtt. ชื่อพ้องAruana silvestris Burm.f., Myristica aromatica Sw., Myristica moschata Thunb., Myristica officinalis L.f., Palala fragrans (Houtt.) Kuntze ชื่อวงศ์Myristicaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:       &nbs...

46

งิ้ว
งิ้ว ชื่อเครื่องยางิ้ว ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเนื้อไม้ เปลือกไม้ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยางิ้ว ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)นุ่นป่า งิ้วป่าดอกขาว งิ้วดอกขาว ไกร งิ้วผา (เหนือ) ง้าวป่า (กลาง) งิ้วขาว ชื่อวิทยาศาสตร์Bombax anceps Pierre. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Bombacaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ลำต้นเปลาตรง เปลือกสีดำ มีหนามตามแข็งขนาดใหญ่ ตามลำต้นและกิ่งก้าน เนื้อไม้ภายในมีสีเนื้ออ่อนเปรา...

64

เถาเอ็นอ่อน
เถาเอ็นอ่อน ชื่อเครื่องยาเถาเอ็นอ่อน ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเถา ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเถาเอ็นอ่อน ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ตีนเป็ดเครือ เครือเจน เครือเถาเอ็น เมื่อย หมอนตีนเป็ด หญ้าลิเลน ชื่อวิทยาศาสตร์Cryptolepis buchanani Roem. & Schult. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Asclepiadaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:             ไม้เถา เนื้อแข็ง เถากลม เปลือกเถาเรียบ เปลือกมีผิวบางๆสีแดงเข้มหุ้มอยู่ เถาแ...

142

หมักม่อ
หมักม่อ ชื่อเครื่องยาหมักม่อ ชื่ออื่นๆของเครื่องยาหม้อ ได้จากเนื้อไม้ แก่น ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาหมักม่อ ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ต้นขี้หมู(บุรีรัมย์) หม่อ หม้อ ชื่อวิทยาศาสตร์Rothmannia wittii (Craib.) Bremek. ชื่อพ้องRandia wittii ชื่อวงศ์Rubiaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            เปลือกสีน้ำตาลอมดำ  แก่น รสสุขุม (จืดมันฝาดหวานร้อน)   เครื่องยา หมักม่อ   ...

135

สะแกนา
สะแกนา ชื่อเครื่องยาสะแกนา ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากเมล็ด ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาสะแกนา ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)แก (อุบลราชธานี) แพ่ง(เหนือ) ขอนเเข้ จองแค่(แพร่) สะแก ซังแก ชื่อวิทยาศาสตร์Combretum quadrangulare Kurz. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Combretaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ผลแห้ง ขนาด 1-2 เซนติเมตร รูปไข่ มีครีบ 4 ครีบ สีน้ำตาลอมขาว เมล็ดสีน้ำตาลแดง รูปกระสวย มี 4 สัน ตามยาว เมล็...

โกฐทั้ง 9

โกฐทั้ง 9

โกฐทั้ง 9

View
เล็ก ๆ เปลี่ยนโลก [by Mahidol] ยาสมุนไพรที่ควรมีไว้ในตู้ยา

เล็ก ๆ เปลี่ยนโลก [by Mahidol] ยาสมุนไพรที่ควรมีไว้ในตู้ยา

เล็ก ๆ เปลี่ยนโลก [by Mahidol] ยาสมุนไพรที่ควรมีไว้ในตู้ยา

View
ติวเภสัชกรรมไทย สมุนไพรแห้ง ชุดที่ 1

ติวเภสัชกรรมไทย สมุนไพรแห้ง ชุดที่ 1

ติวเภสัชกรรมไทย สมุนไพรแห้ง ชุดที่ 1

View
สุขภาพดีกับสมุนไพรไทย ตอน ขมิ้นชันไทย สุดยอดสมุนไพร Champion Products

สุขภาพดีกับสมุนไพรไทย ตอน ขมิ้นชันไทย สุดยอดสมุนไพร Champion Products

สุขภาพดีกับสมุนไพรไทย ตอน ขมิ้นชันไทย สุดยอดสมุนไพร Champion Products

View
เตรียมเชิญผู้ประกอบการยาหอม 5 เจดีย์เข้าแจงสูตรยาหอม (14 ก.ย. 60)

เตรียมเชิญผู้ประกอบการยาหอม 5 เจดีย์เข้าแจงสูตรยาหอม (14 ก.ย. 60)

เตรียมเชิญผู้ประกอบการยาหอม 5 เจดีย์เข้าแจงสูตรยาหอม (14 ก.ย. 60)

View
ตำรับยารักษาโรคระบาด : เรื่องนี้มีตำนาน (19 ม.ค. 64)

ตำรับยารักษาโรคระบาด : เรื่องนี้มีตำนาน (19 ม.ค. 64)

ตำรับยารักษาโรคระบาด : เรื่องนี้มีตำนาน (19 ม.ค. 64)

View
การรม "โกฐจุฬาลัมพา" สมุนไพรบำบัด (8 ส.ค 60)

การรม "โกฐจุฬาลัมพา" สมุนไพรบำบัด (8 ส.ค 60)

การรม "โกฐจุฬาลัมพา" สมุนไพรบำบัด (8 ส.ค 60)

View
ต่อยอดสมุนไพรพื้นบ้านสู่ยาแพทย์แผนไทย

ต่อยอดสมุนไพรพื้นบ้านสู่ยาแพทย์แผนไทย

ต่อยอดสมุนไพรพื้นบ้านสู่ยาแพทย์แผนไทย

View
สมุนไพรไทย ตอนที่ 5: ไพล

สมุนไพรไทย ตอนที่ 5: ไพล

สมุนไพรไทย ตอนที่ 5: ไพล

View
ยาแก้ปวด เปิด...อภัยภูเบศร ช่วงเปิดปาก มิ.ย. 60

ยาแก้ปวด เปิด...อภัยภูเบศร ช่วงเปิดปาก มิ.ย. 60

ยาแก้ปวด เปิด...อภัยภูเบศร ช่วงเปิดปาก มิ.ย. 60

View

ถามตอบปัญหาสมุนไพรที่เกี่ยวข้องกับโกฐกระดูก
ดูถามตอบปัญหาสมุนไพรจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง Click ที่นี่