Menu

ผักกระโฉม

ชื่อเครื่องยา

ผักกระโฉม

ชื่ออื่นๆของเครื่องยา

ได้จาก

ใบ

ชื่อพืชที่ให้เครื่องยา

ผักกระโฉม

ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)

อ้มกบ ผักกะโสม ราน้ำ

ชื่อวิทยาศาสตร์

Limnophila rugosa (Roth) Merr.

ชื่อพ้อง

Herpestis rugosa

ชื่อวงศ์

Plantaginaceae

ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:

            ผิวใบเกลี้ยงหรือมีขนหยาบแข็ง แผ่นใบรูปไข่ถึงรูปขอบขนานแกมรูปไข่ กว้าง 0.8-4.5 เซนติเมตร ยาว 2-8 เซนติเมตร โคนใบเป็นครีบถึงก้านใบ มีกลิ่นหอม ลำต้นอ้วนสั้น สูง 15-40 เซนติเมตร

 

เครื่องยา ผักกระโฉม

เครื่องยา ผักกระโฉม

เครื่องยา ผักกระโฉม

 

ลักษณะทางกายภาพและเคมีที่ดี:

          ไม่มีข้อมูล

 

สรรพคุณ:

            ตำรายาไทยใบและต้น รสหอมเย็นกระทุ้งพิษ ขับพิษไข้หัว จำพวก เหือด หัด สุกใส ดำแดง ฝีดาษ และระงับความร้อน ผสมในยาเขียว ขับเสมหะ แก้แน่นหน้าอก แก้ไอ แก้แน่นท้อง ปวดท้อง ลดการบวมน้ำ เจริญอาหาร ขับปัสสาวะ ตำพอกรักษาบาดแผล

            บัญชียาจากสมุนไพร: ที่มีการใช้ตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ตามประกาศ คณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ระบุการใช้ใบผักกระโฉม ร่วมกับสมุนไพรอื่นๆ ใน “ตำรับยาเขียวหอม”  สรรพคุณ บรรเทาอาการไข้ ร้อนในกระหายน้ำ แก้พิษหัด พิษอีสุกอีใส (บรรเทาอาการไข้จากหัด และอีสุกอีใส)

 

รูปแบบและขนาดวิธีใช้ยา:

          ไม่มีข้อมูล

 

องค์ประกอบทางเคมี:

         ไม่มีข้อมูล

 

การศึกษาทางเภสัชวิทยา:

       ฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกัน

      การทดสอบฤทธิ์กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในหลอดทดลอง ของสารสกัดใบผักกระโฉมต่อการเพิ่มจำนวนของลิมโฟไซต์ที่ได้จากม้ามหนูขาวเพศผู้ สายพันธุ์วิสต้าร์ และขบวนการฟาโกไซโทซิสโดยเซลล์เพาะเลี้ยงมาโครฟาจ ชนิด J774A.1 (ขบวนการจับกินเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอม)และดูผลของสารสกัดต่อการผลิตไซโตไคน์ จากผลการทดลองพบว่าสารสกัดผักกระโฉม ที่ความเข้มข้น 12.5 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร มีผลต่อการเพิ่มจำนวนของลิมโฟไซต์ (เซลล์เม็ดเลือดขาว) การทดสอบสารสกัดหยาบของผักกระโฉมพบว่า สามารถกระตุ้นการเพิ่มจำนวนของลิมโฟไซต์ได้ดี โดยที่ไม่มีผลต่อการกระตุ้นฟาโกไซโทซิส นอกจากนี้ยังสามารถเหนี่ยวนำให้เซลล์มาโครฟาจ หลั่ง IL-12 ได้มากด้วย การศึกษานี้ได้ให้ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับผลของสารสกัดผักกระโฉม ต่อการกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งอาจมีประโยชน์สำหรับใช้กระตุ้นภูมิคุ้มกันในการรักษาโรคเอดส์ โรคติดเชื้อ และโรคมะเร็ง เป็นต้น (Boonarkart, 2003)

       ฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา

       การศึกษาฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียของสารสกัดเมทานอล จากใบของผักกระโฉม ในขนาด 5, 25, 50, 100 และ 250 μg/ml โดยใช้เทคนิค agar  cup method โดยใช้สารสกัดขนาด 5, 25, 50, 100, 250 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร ทำการทดสอบฤทธิ์ต่อเชื้อแบคทีเรียก่อโรคในมนุษย์ ได้แก่ เชื้อแกรมบวกสองชนิดคือ Staphylococcus aureus (MTCC 96), Streptococcus pyogenes (MTCC 442) เชื้อแกรมลบสองชนิด คือ  Escherichia coli (MTCC 443), Pseudomonas aeruginosa (MTCC 424)  และเชื้อรา  ได้แก่ Aspergillus niger (MTCC 282), Aspergillus clavatus (MTCC 1323) และ Candida albicans (MTCC 227) วัดขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของการยับยั้งเชื้อ  (zone of inhibition) ผลการทดลองพบว่าฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย และเชื้อรา จะเพิ่มขึ้นตามขนาดยาแบบแปรผันเป็นเส้นตรง เมื่อเปรียบเทียบกับยามาตรฐาน โดยขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียโดยรวม เท่ากับ 11-20 มิลลิเมตร และในเชื้อราโดยรวม เท่ากับ13-19 มิลลิเมตร สารสกัดขนาด 25, 50, 100, 250 μg/ml  พบขนาดของเส้นผ่านศูนย์กลางของการยับยั้งเชื้อ (12, 15, 16, 17 มิลลิเมตร) ต่อเชื้อ E. coli,  (13, 14, 15, 17 มิลลิเมตร) ต่อเชื้อ P. aeruginosa, (13, 16, 17, 19 มิลลิเมตร) ต่อเชื้อ S. aureus, (12, 13, 16, 18 มิลลิเมตร) ต่อเชื้อ S. pyrogenes, (13, 14, 17, 19 มิลลิเมตร) ต่อเชื้อ A. niger และ(12,14, 17, 18 มิลลิเมตร) ต่อเชื้อ C. albicans, (14, 15, 19, 21 มิลลิเมตร) ต่อเชื้อ A.  clavatus (Acharya, et al., 2014)

 

การศึกษาทางคลินิก:

        ไม่มีข้อมูล

 

การศึกษาทางพิษวิทยา:

        การทดสอบพิษเฉียบพลันของสารสกัดทั้งต้นด้วยเอทานอล 50% โดยให้หนูกินในขนาด 16 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม (LD50>32)  และให้โดยการฉีด (LD50=12.7) เข้าใต้ผิวหนังหนู ตรวจไม่พบอาการเป็นพิษ (กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, 2546)

 

เอกสารอ้างอิง:

1. กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. 2546. ประมวลผลงานวิจัยด้านพิษวิทยา ของสถาบันวิจัยสมุนไพร เล่ม 1.โรงพิมพ์การศาสนา:กรุงเทพมหานคร.

2. Boonarkart C. Immunostimulation of some Thai medicinal plant extracts. Master of Science in Biomedicinal Chemistry. Bangkok. Chulalongkorn University; 2003.

3. Acharya R, Padiya RH, Patel ED, Harisha CR, Shukla VJ. Microbial evaluation of Limnophila rugosa Roth. (Merr) leaf. Ayu. 2014;35(2):207-210.

 

ข้อมูลตำรับยาเขียวหอม : www.thai-remedy.com



ข้อมูลอ้างอิงจาก : ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภชัยศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

บทความสมุนไพร

บทความสมุนไพรที่มีข้อมูลเกี่ยวข้องกับ ผักกระโฉม

...

Other Related ผักกระโฉม

สมุนไพรอื่นๆ

128

ส้มจีน
ส้มจีน ชื่อเครื่องยาส้มจีน ชื่ออื่นๆของเครื่องยาส้มเกลี้ยง ได้จากเปลือกผล ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาส้มจีน ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ส้มตรา ส้มเกลี้ยง น้ำผึ้ง ชื่อวิทยาศาสตร์Citrus sinensis Osbeck. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Rutaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:           ผลกลม เปลือกติดเนื้อ ไม่ล่อน ผิวเปลือกหนา ไม่เรียบ สีเหลือง พบต่อมน้ำมันที่ผิวด้านนอก พบรอยที่เคยมีก้านผลติดอยู่ เนื้อผลชั้นกลางสีขาวเหลือง หรือส...

71

เทียนเยาวพาณี
เทียนเยาวพาณี ชื่อเครื่องยาเทียนเยาวพาณี ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากผลแก่แห้ง ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเทียนเยาวพาณี (ajowan) ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา) ชื่อวิทยาศาสตร์Trachyspermum ammi (L.) Sprague ชื่อพ้องAmmi copticum L., Ammios muricata Moench, Athamanta ajowan Wall., Bunium copticum (L.) Spreng., Carum ajowan Benth. & Hook.f., Carum aromaticum Druce, Carum copticum (L.) Benth. & Hook. f., Carum panatjan Baill., Cyclospermum ammi (L.) Lag., Daucus anisodoru...

110

เมื่อยแดง
เมื่อยแดง ชื่อเครื่องยาเมื่อยแดง ชื่ออื่นๆของเครื่องยาเมื่อยดูก ได้จากลำต้น เนื้อไม้ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเมื่อยแดง ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)เมื่อย ม่วย (นครราชสีมา ตราด) เมื่อยเลือด (หนองคาย) ม่วยแดง (อุบลราชธานี) กำแพงเพชรเจ็ดชั้น (กระบี่) ชื่อวิทยาศาสตร์Gnetum macrostachym Hook.f. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Gnetaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ไม้พุ่มรอเลื้อย เถาเป็นไม้เนื้อแข็ง เปลือกเถาส...

138

สีเสียดเทศ
สีเสียดเทศ ชื่อเครื่องยาสีเสียดเทศ ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากการต้มเคี่ยวใบและกิ่ง ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาสีเสียดเทศ ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)สีเสียดแขก ชื่อวิทยาศาสตร์Uncaria gambir (Hunter) Roxb.. ชื่อพ้องNauclea gambir Hunter, Ourouparia gambir (Hunter) Baill., Uruparia gambir ชื่อวงศ์Rubiaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ได้จากการนำใบและกิ่งก้านของสีเสียดเทศ มาสกัดด้วยน้ำเดือด ...

93

พิมเสน
พิมเสน ชื่อเครื่องยาพิมเสน ชื่ออื่นๆของเครื่องยาพิมเสนเกล็ด พิมเสนตรังกานู พรมเสน ได้จากสารสกัดจากเนื้อไม้พืชสกุล Dryobalanops. สารสกัดจากใบพิมเสนต้น ใบหนาด ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาพืชสกุล Dryobalanops, พิมเสนต้น, หนาดหลวง ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา) ชื่อวิทยาศาสตร์Dryobalanops aromatica Gaertn. (วงศ์ Dipterocarpaceae), หนาดหลวง Blumea balsamifera DC. (วงศ์ Compositae), พิมเสนต้น Pogostemon cablin (Blanco) Benth (วงศ์ Lamiaceae) ชื่อพ้อง- ชื่อวงศ์- ...

78

บัวเผื่อน
บัวเผื่อน ชื่อเครื่องยาบัวเผื่อน ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากดอก ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาบัวเผื่อน ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)บัวแบ้ ชื่อวิทยาศาสตร์Nymphaea stellata Willd. ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Nymphaeaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            ดอกเดี่ยว สีกลีบดอกจะเผื่อนระหว่างสีขาวคราม และสีชมพูอ่อน ดอกที่อบแห้งแล้วมีสีกลีบน้ำตาลอมชมพู ดอกบานจะแผ่เป็นรูปถ้วย  ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 8-10 เซนติเมต...

99

มะกรูด
มะกรูด ชื่อเครื่องยามะกรูด ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากผิวผลชั้นนอก ผล น้ำจากผล ชื่อพืชที่ให้เครื่องยามะกรูด ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)ส้มกรูด ส้มมั่วผี (ใต้) มะหูด (หนองคาย) มะขูด มะขุน (เหนือ) มะขู (กะเหรี่ยง แม่ฮ่องสอน) โกร้ยเชียด (เขมร) ชื่อวิทยาศาสตร์Citrus hystrix DC. ชื่อพ้องCitrus auraria Michel, Citrus balincolong (Yu.Tanaka) Yu.Tanaka, Citrus boholensis (Wester) Yu.Tanaka, Citrus celebica Koord., Citrus combara Raf., Citrus hyalopulpa Yu.Tanaka, Citru...

81

ปลาไหลเผือกน้อย
ปลาไหลเผือกน้อย ชื่อเครื่องยาปลาไหลเผือกน้อย ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากราก ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาปลาไหลเผือกน้อย ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)เอี่ยนด่อน (ตะวันออกเฉียงเหนือ)ในภาษาอีสาน “เอียน” แปลว่าปลาไหล “ด่อน” คือสีขาว ตรึงบาดาล หยิกบ่ถอง ชื่อวิทยาศาสตร์Eurycoma harmandiana Pierre ชื่อพ้อง ชื่อวงศ์Simaroubaceae ลักษณะภายนอกของเครื่องยา:            มีรากแก้วขนาดใหญ่เพียงรากเดียว รากยาว สีขาวน...

152

เทียนสัตตบุษย์
เทียนสัตตบุษย์ ชื่อเครื่องยาเทียนสัตตบุษย์ ชื่ออื่นๆของเครื่องยา ได้จากผล ชื่อพืชที่ให้เครื่องยาเทียนสัตตบุษย์ ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)อาหนี ชื่อวิทยาศาสตร์Pimpinella anisum L. ชื่อพ้องAnisum odoratum Raf., Anisum officinale DC., Anisum officinarum Moench, Anisum vulgare Gaertn., Apium anisum (L.) Crantz, Carum anisum (L.) Baill., Ptychotis vargasiana DC., Selinum anisum (L.) E.H.L. Krause, Sison anisum (L.) Spreng, Seseli gilliesii Hook. & Arn., Tragium an...

สมุนไพรสันพร้าหอม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ EP.1

สมุนไพรสันพร้าหอม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ EP.1

สมุนไพรสันพร้าหอม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ EP.1

View
สมุนไพรใกล้ตัว ผักกาดนกเขา

สมุนไพรใกล้ตัว ผักกาดนกเขา

สมุนไพรใกล้ตัว ผักกาดนกเขา

View
ผักสมุนไพรชนิดนี้นับวันยิ่งหากินยาก คนรุ่นใหม่ลืมกันหมด สรรพคุณดีรสชาติอร่อยเจอแล้วให้รีบเก็บมาปลูก

ผักสมุนไพรชนิดนี้นับวันยิ่งหากินยาก คนรุ่นใหม่ลืมกันหมด สรรพคุณดีรสชาติอร่อยเจอแล้วให้รีบเก็บมาปลูก

ผักสมุนไพรชนิดนี้นับวันยิ่งหากินยาก คนรุ่นใหม่ลืมกันหมด สรรพคุณดีรสชาติอร่อยเจอแล้วให้รีบเก็บมาปลูก

View
#สันพร้าหอม #ชูกำลัง บำรุงหัวใจ #หมอยาฮาเฮEp26

#สันพร้าหอม #ชูกำลัง บำรุงหัวใจ #หมอยาฮาเฮEp26

#สันพร้าหอม #ชูกำลัง บำรุงหัวใจ #หมอยาฮาเฮEp26

View
7สมุนไพรลดความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ | 7 Herbs reduce High blood pressure | พี่ปลา Healthy Fish

7สมุนไพรลดความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ | 7 Herbs reduce High blood pressure | พี่ปลา Healthy Fish

7สมุนไพรลดความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ | 7 Herbs reduce High blood pressure | พี่ปลา Healthy Fish

View
รากผักโขมมีดีจริงไม่เป็นรองโสมเกาหลี

รากผักโขมมีดีจริงไม่เป็นรองโสมเกาหลี

รากผักโขมมีดีจริงไม่เป็นรองโสมเกาหลี

View
แนะนำพืชผักสมุนไพร เล็บครุฑ ลดอาการปวดบวม อักเสบ เป็นไข้และขับปัสสาวะ EP.1

แนะนำพืชผักสมุนไพร เล็บครุฑ ลดอาการปวดบวม อักเสบ เป็นไข้และขับปัสสาวะ EP.1

แนะนำพืชผักสมุนไพร เล็บครุฑ ลดอาการปวดบวม อักเสบ เป็นไข้และขับปัสสาวะ EP.1

View
สมุนไพร เบาหวาน l สมุนไพรอภัยภูเบศร (2021)

สมุนไพร เบาหวาน l สมุนไพรอภัยภูเบศร (2021)

สมุนไพร เบาหวาน l สมุนไพรอภัยภูเบศร (2021)

View
สมุนไพรดองเหล้า | ผักโขมช้าง สาธิตดองเหล้าเพิ่มพลังบำรุงสมอง #ผักโขม

สมุนไพรดองเหล้า | ผักโขมช้าง สาธิตดองเหล้าเพิ่มพลังบำรุงสมอง #ผักโขม

สมุนไพรดองเหล้า | ผักโขมช้าง สาธิตดองเหล้าเพิ่มพลังบำรุงสมอง #ผักโขม

View
ต้นผงชูรสหรือมะละกอกินใบ อันตรายที่หลายคนไม่รู้

ต้นผงชูรสหรือมะละกอกินใบ อันตรายที่หลายคนไม่รู้

ต้นผงชูรสหรือมะละกอกินใบ อันตรายที่หลายคนไม่รู้

View